Zweefvliegen

Om te vliegen als een havik of een adelaar is al eeuwenlang een droom van de mensheid. Moderne zweefvliegtuigen maakt zo’n vlucht mogelijk. Met een zweefvliegtuig kan je zelfs hoger en sneller vliegen, en verder dan de grootste vogels, met een onzichtbare kracht van de natuur om in de lucht te blijven.

zweefvliegen

De sport wordt “zweefvliegen” genoemd en je ben net zo goed piloot als toeschouwer, het heeft een bijzondere aantrekkingskracht. Er zijn vele zweeflocaties over de hele wereld.

Het vliegen in zo’n vliegtuig biedt een gevoel van vrijheid wat uniek in deze sport is. Als je een zweefpiloot bent dan ben je niet langer aardgebonden. Als je als piloot je vaardigheden wilt verhogen zal je leren om uit de buurt van het vliegveld te vliegen in een zweefvliegtuig. Met je eigen vaardigheden en oordeel in het analyseren van het terrein en het weer weet je de weg door de lucht te volgen. In plaats van passief te genieten van het landschap of de lucht, zul je actief op zoek moeten gaan naar stijgingsaanwijzingen in de lucht, zoals vogels dat doen. Je zult respect hebben voor de gebieden op de grond die kunnen helpen of juist hinderen bij het in de lucht blijven.

De grootste uitdaging van het stijgen is de belangrijkste aantrekkingskracht. Zwaartekracht zorgt dat jij en het vliegtuig samen 250 tot wel 1000 kilo kunnen wegen. Je weet dat de zon en de wind er zijn voor het verstrekken van een onzichtbare kracht die vaak veel sterker is dan de dan de zwaartekracht. Het is aan jou om het grootste deel van die kracht te gebruiken om in de lucht te blijven. De beste combinatie zorgt dat je een lange, hoge vlucht kan creëren met hoge snelheden in het vliegtuig. Leuk om van de kant ook een zweefvliegtuig te volgen dat maar blijft zweven dat op en neer gaat.

De schoonheid van de sport is maar te blijven zweven. Zweefvliegtuigen kunnen sterk variëren in design, maar ze zijn allemaal sierlijk, vooral bij het voortbewegen door de lucht. Het zien dat de aarde steeds kleiner wordt creëert een diep gevoel van ontzag als het zweefvliegtuig stijgt in de richting van de wolken en de wolken zelf een nieuwe betekenis krijgen.

De piloot kan genieten van een speciaal soort van ontspanning. Afgezien van de slis van de wind over de vleugels, is er de meditatieve stilte dat een verfrissend afwikkelingseffect kan hebben. De winst in de hoogte lijkt je alledaagse zorgen achter te laten op het oppervlak van de aarde.

Video Youtube over zweefvliegen

Meer over zweefvliegen

Leer te zweven

leren-zweefvliegenJe eerste stap is om een introductievlucht in een zweefvliegtuig te nemen. Die vlucht laat je kennismaken met een wereld die je waarschijnlijk nog nooit hebt gekend. En het is zo spannend dat als je het wilt verkennen, steeds meer wilt leren over hoe het werkt en er deel van uit wilt te maken. Ga de uitdaging aan en ga op weg om deel uit te maken van de wereld van de zweefvliegers.

Er zijn commerciële zweefvliegtuigscholen en boekhandelaren met schoolboeken met daarin alle theorie en de essentie van de vlucht, de technieken om te stijgen en dalen, veiligheid, navigatie en meteorologie, evenals de luchtvaartregels die je nodig hebt om het schriftelijk examen te behalen. Je studeert terwijl je de vlieglessen volgt. Nadat je het schriftelijk examen hebt behaald zal je instructeur aanraden om aan een mondelinge- en vliegtest deel te nemen. Na het slagen van deze testen zal je het recht hebben om passagiers mee te nemen voor vluchten. Het volgen van de vlieglessen kan dus leuke ervaringen opleveren.

De lessen kun je in de meeste gevallen zelf inplannen. Echter hoe dichter je de lessen na elkaar plant, hoe makkelijker het is om voort te bouwen op de kennis die je hebt opgedaan met eerdere lessen, en hoe sneller je leert. De meeste mensen proberen om minstens een keer per week vliegen, en andere hebben weer de voorkeur aan meer dan één vlucht tijdens elke sessie.

Het zweefvliegtuig waar je mee zal vliegen heeft dubbele vluchtbediening waarbij je instructeur zal achter je zitten. De instructeur heeft alle directionele controles die jij ook hebt en zal de bewegingen volgen en samen met jou het zweefvliegtuig begeleiden. Als je nog niet eerder hebt gevlogen, kan het in het begin een beetje moeilijk zijn met manoeuvres en coördinatie. Na een paar vluchten zul je merken dat het zweefvliegtuig meer gaat doen wat je wilt, en je zult je afvragen waarom je ooit zo onhandig aanvoelde bij de eerste vluchten. Je leert dat een zweefvliegtuig een volgzame nog responsieve machine is die beantwoordt aan zachte, gecoördineerde druk op de bediening. Je zult leren om het zweefvliegtuig recht te houden en om te zetten in verschillende graden, en te herkennen en herstellen van onverwachte bewegingen. Je zal de vlucht als hoffelijk en veilig ervaren en zal zweven naar de luchthaven. Je zal een goede aanpak moeten hebben om precies te vliegen waarbij de vleugels op het goede niveau zijn. Je zal ook noodtechnieken leren, zodat je niet voor onverwachte verrassingen komt te staan.

Hoe lang het duurt om solo te vliegen hangt af van een aantal factoren. Dit kan bijvoorbeeld afhangen of je eerdere vliegervaring hebt, hoe open je bent om begeleiding van je instructeur te volgen, en hoe ontspannen je bent. Andere factoren zijn onder meer het type zweefvliegtuig dat je vliegt, het weer tijdens je training, en de mate van ervaring en vaardigheid van je specifieke programma voor de opleiding. Je kunt alleen vliegen als je 14 jaar of ouder bent. De meeste docenten vinden dat je 30 tot 35 vluchten gedaan moet hebben als je nog geen eerdere vliegervaring hebt. Ervaren mensen hebben meestal minder dan 10 vluchten nodig om vervolgens alleen te kunnen/mogen vliegen.

Kosten van de opleiding van het begin tot het eind bij een commerciële instelling zal variëren afhankelijk van waar het is en hoe snel je vooruitgang boekt. Nadat je alleen zal mogen zweefvliegen blijft je zo nu en dan met een instructeur vliegen om te zien dat je op de hoogte bent van de gewoonten en ontwikkelingen.

Leren om een zweefvliegtuig veilig te laten vliegen is eenvoudig. De instructeur kan je de mechanica leren. Het volgen van slechts een paar lessen zal je een hoop leren. Maar wees niet te snel door te denken dat je alles weet wat er te weten valt. Leren om te zweven gaat in een reeks stappen en niveaus. Hoe hoog om op die ladder te komen is aan jou. Sommige piloten zijn tevreden om te zweven rond een luchthaven. Anderen vinden vreugde en tevredenheid verderop tijdens de vlucht. Leren tijdens het vliegen is leuk; een fijne balans van vastberadenheid, flexibiliteit, en de praktijk is noodzakelijk om de vaardigheid die je nodig hebt om het meeste uit het zweefvliegtuig te halen.

De meest gebruikte methode om een zweefvliegtuig te lanceren is via een sleepstart. Het zweefvliegtuig wordt omhoog getrokken door een nylon of polypropyleen touw dat bevestigd is met een speciale haak aan de trekhaak van het vliegtuig. De piloot van het vliegtuig kan de sleepkabel op elke gewenste hoogte vrijgeven. In het onwaarschijnlijke geval zal bij het zweefvliegtuig met de ontgrendeling een storing plaatsvinden en zal de piloot de sleeplijn vrijgeven.

Automatische lanceringen worden soms gebruikt. Een lange kabel verbindt het zweefvliegtuig met een speciale haak aan de trekkende auto. Wanneer het signaal wordt gegeven, zal het trekkende voertuig rijden op start/landingsbaan en de piloot het zweefvliegtuig tot een hoogte van 250/300 meter brengen om vervolgens de kabel los te laten die langzaam daalt naar de aarde.

 

Liften tijdens de vlucht

Het is makkelijk voor een slank zweefvliegtuig om in de lucht te blijven zonder motor, want de aerodynamica is zo ontworpen om efficiënt te zweven door de lucht. Zwaartekracht trekt het langzaam in de richting van het aardoppervlak. In het algemeen zal een 20-25 minuten durende vlucht het resultaat zijn nadat het zweefvliegtuig is vrijgegeven via een sleeptouw van 1000 meter. Dit zal echter zijn wanneer er geen stijgende luchtstromen worden gevonden om de vlucht uit te breiden.

De piloot in het vliegtuig kan een langere vlucht bereiken als de luchtmassa waarin hij vliegt in een sneller tempo stijgt. Wanneer dit gebeurt begint de echte sensatie van het vliegen zonder motor! De meest voorkomende oorzaken van de lift zijn de thermische lift, ribbel of helling lift en de wave lift.

liften-met-het-vliegtuig-tijdens-het-zweefvliegen

De thermische lift is afhankelijk van zonne-energie. Wanneer de aarde wordt verwarmd door de zon zal het de lucht ook verwarmen waardoor het zal uitbreiden en naar boven zal stijgen. Luchtbellen van van warme, opstijgende lucht vormen de thermische lift. Sommige terreinen absorbeert de warmte van de zon sneller dan andere. Donker omgeploegde akkers, asfalt, parkeerterreinen en rotsachtig terrein absorberen warmte van de zon snel en bieden een uitstekende bron om in zo’n lift te komen. Open landschap en woestijnland staan ook bekend om hun sterke thermische lift.

De hellingslift is afhankelijk van de wind. Als de wind tegen een berg of heuvel aanwaait wordt de luchtstroom naar boven afgebogen en afhankelijk van de kracht van de wind kunnen deze honderden meters boven de top van de berg/heuvel uitkomen. Zweefvliegtuigen kunnen voor uren heen en weer vliegen door deze stijgende lucht. Vluchten van meer dan 1000 km zijn gemaakt met behulp van deze manier van hellingstijgwind.

Waveliften is bijzonder spannend voor veel zweefvliegers. Dit meteorologisch fenomeen doet zich voor wanneer sterke wind (meer dan 35 kph) loodrecht tegen naar een berg of richel zal volgen. De wind stroomt over de bovenkant van de obstructie en langs de andere kant, wanneer het weerkaatst en een laag stallucht bij de grond en opwaarts wordt afgebogen tot honderden meters stallucht wanneer deze weer naar beneden stuitert. Deze golf actie kan vele malen optreden en is zeer vergelijkbaar met wat je ziet als water over een verzonken log in een beek stroomt. Zweefvliegtuigen kunnen stijgen tot 700 meter per minuut in de stijgende lucht uit de wind van elke golf. Wavevluchten kunnen een hoogte van 10.000 meter of meer bereiken. Op deze hoogten zal aanvullende zuurstof voor ademhaling en andere voorzorgsmaatregelen nodig zijn.

waveliften-volgen

Cross-country vliegen

Wanneer je een zweefvliegtuig certificaat hebt behaald moet het beste nog komen. Naarmate je vaardigheden en zelfvertrouwen verbeterd zal je leren om het ‘thuisgebied’ te verlaten en op weg te gaan voor cross-country vluchten. Tal van clubs bieden zweefpiloten en hun familie en vrienden de kans om op vakantie te vliegen boven de mooiste delen van het land. Het volgen van zulke vliegtuigen is op zich al een beleving als ze op en neer gaan om luchtstromen te zoeken.

De verwezenlijking van het vliegen van de ene vliegveld naar de andere, het verlaten van het comfort van de bekende thermale bronnen van het thuisveld wat vertrouwd is naar nieuwe. Om cross-country te vliegen zal de piloot cirkels binnen een “bubbel” van de stijgende lucht moeten vinden, dan er uit vliegen richting koers om een nieuwe bron te vinden om weer te stijgen. Als stapelwolken aanwezig zijn zal de piloot voortdurend op zoek moeten gaan naar steeds meer jonge wolken die een grote kans geven voor een snelle klim. Klimmen en zweven, klimmen en zweven… dat is het ritme van de vlucht en het vliegtuig zal door de lucht blijven zweven.

Voor vluchten van aanzienlijke afstand kunnen piloten de steun krijgen van grondpersoneel, wiens taak het is om te zien dat de piloot wordt opgehaald aan het eind van de vlucht (als de piloot niet terugkeert naar het vertrekpunt). De bemanning helpt bij de voorbereiding van de piloot en zweefvliegtuig voor vertrek, en bewaakt vervolgens de voortgang van de vlucht via een radio.

Als het niet mogelijk is voor de piloot om te landen op een vliegveld zal het toch ergens moeten langen. Vanwege het stevige wiel kan op een veilige manier geland worden op relatief ruw terrein, zoals omgeploegde akkers. Zweefvliegtuigen kunnen op een relatief korte afstand landen dus er zijn meestal tal van aanvaardbare landingsplaatsen om uit te kiezen. Zodra de bemanning (grondpersoneel) met de auto is aangekomen, is het tijd om het zweefvliegtuig uit elkaar te halen en te laden op de speciale trailer.

Constructie en kosten

kosten-en-constructie-zweefvliegtuigenZweefvliegtuigen worden gemaakt van koolstof composieten, glasvezel, aluminium, hout, speciale stof gespannen over stalen buizen, of een combinatie van deze materialen. De vleugels variëren in grootte van minder dan 12 meter tot ongeveer 30 meter. De lengte van de romp zal zo’n 7 a 10 meter zijn in de meeste gevallen. Het gewicht van het vliegtuig kan zo weinig zijn als 100 kg tot wel 500 kg waar wel 3 mensen in kunnen.

Een nieuw gebouwd zweefvliegtuig kan worden gekocht tegen prijzen van minder dan 25.000 euro maar ook wel van 70.000 euro en meer, afhankelijk van de prestaties, de bouw en de uitrusting. Uitstekende sets zijn er op de markt, waardoor liefhebbers een zweefvliegtuig kunnen maken tegen een kostprijs van de helft van een vliegtuig dat in een fabriek geproduceerd is.

Voor degenen die het niet kunnen veroorloven om een nieuw zweefvliegtuig te kopen of zelf te bouwen zijn er ook tweedehands zweefvliegtuigen beschikbaar op de markt waardoor er ook een breed scala van relatief goedkope alternatieven zijn. Het volgen van prijzen kan je een interessante deal opleveren. Oudere modellen vanuit de fabriek evenals zelfgebouwde zweefvliegtuigen, zijn vaak heel goedkoop. Er is vrijwel geen slijtage bij de meeste zweefvliegtuigen en ze hebben bewezen een uitstekende investering te zijn omdat ze vaak hun waarde houden.

Veel piloten hebben de voorkeur om vliegtuigen te huren in plaats van te kopen. Veel andere piloten genieten van relatief lage kosten door het volgen van een lidmaatschap van een club. Door lid te worden van een club kunnen zweefvliegers vliegen in zweefvliegtuigen die anders niet betaalbaar voor ze zouden zijn. Gedeelde kosten en een betere benutting van apparatuur betekent lagere kosten voor elk lid. Clubs bieden ook de mogelijkheid om te participeren in lokale wedstrijden en andere leuke sociale evenementen.

Sommige zweefvliegtuigen hebben motor-aandrijving propellers gemonteerd in de neus of intrekbare beugels/steunen boven de romp. De motoren zijn klein, licht van gewicht. Lage pk motoren worden gemonteerd in de schil van het zweefvliegtuig. Motorzweefvliegtuigen winnen aan populariteit omdat ze de piloot de vrijheid bieden van een zelf-lancering op het vliegveld.

Share Button